Việt Nam sẽ có thêm nhiều 'làng YouTube, TikTok'

Chia sẻ với VnExpress, ông Trần Văn Trọng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), đánh giá xu hướng "làng YouTube, TikTok" sẽ còn phát triển, cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế sáng tạo nội dung.

- Việt Nam đang bước vào thời kỳ của nền kinh tế sáng tạo, với sự nổi lên của nhiều KOL, KOC?

- KOL (người có tầm ảnh hưởng) và KOC (người tiêu dùng chủ chốt) không phải khái niệm mới. Trước đây, trong thương mại truyền thống cũng đã có những người làm tiếp thị, giới thiệu sản phẩm. Tuy nhiên, khi công nghệ thông tin và kinh tế số phát triển nhanh, việc tương tác trên môi trường trực tuyến tăng mạnh, từ đó hình thành nghề nghiệp mới như KOL, KOC hay nhà sáng tạo nội dung, YouTuber, TikToker.

Đây là xu hướng đang phát triển rất nhanh. Cùng với đó cũng cần những quy định phù hợp để người làm nội dung, quảng bá sản phẩm tuân thủ pháp luật, tạo giá trị cho cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.

- Ông đánh giá gì về sự xuất hiện của những "làng YouTube, TikTok", ví dụ mô hình ở Tuyên Quang?

- Tôi chưa trực tiếp đến đó, nhưng ở Việt Nam có nhiều ví dụ về việc một cá nhân sau khi làm ăn tốt, họ mang mô hình này về địa phương mình và giúp những người xung quanh cùng phát triển. Đó là hướng đi rất tích cực.

Tại một số làng quê, nhiều hộ dân livestream bán nông sản, đặc sản và hàng tiêu dùng. Từ một vài người bán hiệu quả, các cộng đồng quy mô lớn dần hình thành.

- Theo ông, điều gì giúp cộng đồng KOL, KOC phát triển nhanh như hiện nay?

 Hoạt động livestream và quay video trải nghiệm nở rộ do người dùng biết tận dụng sức mạnh của nền tảng mạng xã hội. Thống kê cho thấy nhiều người dành cả chục giờ mỗi ngày trên môi trường trực tuyến. Với một số người, môi trường số gần như là "thế giới thứ hai".

Người dùng ở đâu, hoạt động kinh doanh sẽ dịch chuyển theo đó. Và khi cơ hội xuất hiện nhiều trên môi trường số, các mô hình cũng sẽ phát sinh theo.

Đây vẫn là lĩnh vực tương đối mới, số lượng người tham gia bán hàng chưa quá lớn trong khi nhu cầu tiêu dùng lại nhiều. Vì vậy, doanh thu của người kinh doanh trên nền tảng số hiện khá cao, kéo theo sự phát triển nhanh của nền kinh tế sáng tạo nội dung.

- Nền kinh tế sáng tạo cũng kéo theo nhiều hệ lụy như hàng giả, quảng cáo sai sự thật. Nên xử lý mặt trái này thế nào?

- Trước hết phải khẳng định những vấn đề đó không chỉ tồn tại trên môi trường thương mại điện tử. Cũng chưa có số liệu chứng minh tỷ lệ hàng giả, hàng kém chất lượng trên thương mại điện tử nhiều hơn thương mại truyền thống.

Ở môi trường mua bán truyền thống, tại chợ chẳng hạn, chuyện hàng hóa không đúng quảng cáo cũng diễn ra phổ biến. Tuy nhiên, đặc thù của môi trường số là tính lan truyền rất nhanh. Một vụ lừa đảo hay tranh chấp có thể lan rộng trên mạng xã hội và diễn đàn.

Ngoài ra, trên môi trường online, việc kiểm chứng thông tin hay chất lượng hàng hóa cũng khó hơn so với mua bán trực tiếp nên rủi ro vẫn tồn tại.

Theo tôi, bên cạnh hoàn thiện các quy định, người tiêu dùng cũng cần trang bị kỹ năng cơ bản khi mua sắm trên mạng, từ cách tìm kiếm sản phẩm, nhận diện thương hiệu uy tín đến lựa chọn phương thức thanh toán an toàn.