6 trải nghiệm mùa hè ở Thái Nguyên

Đi thuyền hồ Ba Bể

Ba Bể là một hồ nước ngọt ở Thái Nguyên (Bắc Kạn cũ). Đây là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam và thuộc 100 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới.

Hồ nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể, được hình thành cách đây hơn 200 triệu năm, được công nhận là khu du lịch quốc gia Việt Nam.

Du khách sẽ ngồi thuyền, lướt chậm trên hồ, hai bên là những vách đá vôi phủ kín cây.

"Ở giữa không gian xanh tự nhiên thấy mình thật nhỏ bé​", Hải An nói và gợi ý đây là trải nghiệm nên thử khi đến Thái Nguyên.

Xem trình diễn chèo xuồng trên hồ Ba Bể

Trước đây người Tày gắn bó với xuồng độc mộc. Mỗi chiếc được đẽo gọt thủ công từ một thân cây gỗ nguyên khối lớn, thường là các loại gỗ nhẹ, dai, có khả năng nổi và chịu nước tốt.

Ngày nay, để hạn chế việc chặt cây rừng và bảo vệ hệ sinh thái Vườn quốc gia Ba Bể, người dân dần chuyển sang dùng xuồng sắt. Thiết kế xuồng thuôn dài, bề ngang hẹp, dẹt và không có mui.

Nghe đàn tính giữa núi rừng

Đàn tính (hay tính tẩu) là nhạc cụ gắn liền với nghệ thuật hát Then của người Tày ở vùng hồ Ba Bể. Đàn truyền thống có thân làm từ quả bầu khô và cần dài bằng gỗ, mang biểu tượng văn hóa của cộng đồng địa phương.

Đàn tính không vang lên đơn độc mà song hành cùng hát Then, một hình thức diễn xướng dân gian tín ngưỡng của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Thực hành Then đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2019.

Trong quan niệm của người Tày, hát Then - đàn tính là cách để giao tiếp với thần linh, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, và cũng là lời tự tình, giao duyên trong cuộc sống đời thường.

Thu hái chè cổ thụ

Không giống hái chè tại các luống canh tác thấp ngang hông ở vùng Tân Cương, người dân ở vùng chè Bằng Phúc sẽ phải trèo lên cây, hái chè cổ thụ (thường là dòng chè shan hoặc chè rừng). Những thân chè này là cây gỗ lớn, cành vươn cao và phủ rêu mốc, đòi hỏi người hái phải trực tiếp bám cành, leo lên ngọn để thu hoạch những búp chè non.

Du khách trải nghiệm hái chè cổ thụ cùng các thiếu nữ Tày ở xã Đồng Phúc, sau đó xem người bản địa chế biến.

Vùng chè Bằng Phúc được vinh danh là vùng chè thứ 5 của tỉnh Thái Nguyên vào tháng 12/2025.

Vùng đất này sở hữu quần thể chè shan tuyết cổ thụ sinh trưởng tự nhiên trên các triền núi cao, quanh năm mây phủ. Toàn xã hiện có hơn 700 cây chè cổ thụ, nhiều cây có tuổi đời từ 100 đến 300 năm. Đặc biệt, 12 "cụ chè" tại đây đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) cấp bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam vào tháng 12/2025.

Xem người Tày se sợi bên khung cửi

Bé gái trong trang phục áo chàm và vòng cổ bạc đặc trưng của người Tày, Nùng, đang se sợi trước hiên một ngôi nhà sàn bằng gỗ truyền thống.

Quay sợi (se sợi) thủ công là một công đoạn cốt lõi trong nghề dệt vải và nhuộm chàm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tại Thái Nguyên, trải nghiệm này không chỉ là một lát cắt sinh hoạt mà còn là một di sản văn hóa.

Nhiếp ảnh gia Hải An cho biết từng nghe câu chuyện người Tày đánh giá sự khéo léo của người con gái trong nhà, đó là nghe tiếng khung cửi. "Một cô gái dệt đều tay, chắc nhịp, không rối sợi là người đủ kiên nhẫn, tinh tế để vun vén gia đình", anh nói.